xG, yani beklenen gol, bir futbol maçında kullanılan şutların gol olma olasılıklarını toplayan bir istatistiktir. Her şuta, konumuna, açısına ve tipine göre 0 ile 1 arasında bir değer verilir. 0,10'luk bir şutun gol olma ihtimali yaklaşık yüzde 10'dur; penaltı gibi pozisyonlar çok daha yüksek bir değere sahiptir.
Bir futbolcunun altı pas önünden ceza sahasının dışından attığı şut ile kaleciyle karşı karşıya kaldığı pozisyon aynı sayılmaz. xG modelleri, geçmiş çok sayıda şutun sonuçlarına bakarak benzer pozisyonların ne sıklıkla gol olduğunu hesaplar. Böylece "kaç şut çekti" sorusu yerine "ne kalitede şut çekti" sorusuna cevap verilir. İstatistiklerin genel dilini bahis terimleri sözlüğünde da görebilirsiniz.
Varsayımsal bir maçta A takımının şutlarının xG değerleri şöyle olsun: 0,35; 0,12; 0,08; 0,76; 0,05; 0,40; 0,04; 0,30. Toplam 2,10 eder. B takımı ise yalnızca üç şut çekmiş: 0,60; 0,07; 0,03. Toplamı 0,70'tir. Maç 0-1 bitti; B kazandı.
| Takım | Şut sayısı | xG | Skor |
|---|---|---|---|
| A | 8 | 2,10 | 0 |
| B | 3 | 0,70 | 1 |
Skor B lehine olsa da xG, A'nın daha çok ve daha iyi pozisyon bulduğunu söyler. B'nin golü, 0,60'lık tek iyi şuttan geldi. Bu tek maç, A takımının kötü oynadığını değil, o gün şansın ya da bitiriciliğin B'den yana olduğunu düşündürür.
Bu maçı biraz daha ayrıntılandıralım. A takımı 8 şuttan 2,10 xG üretti; ortalama şut kalitesi 2,10 / 8 = yaklaşık 0,26'dır. B takımının ortalaması 0,70 / 3 = yaklaşık 0,23'tür. İki takımın şut kalitesi birbirine yakın, ancak A çok daha fazla şut çekmiştir. Demek ki A'nın üstünlüğü kaliteden çok hacimden geliyor. Bu ayrım takımın üslubunu anlamak için değerlidir: çok şut çeken ama kalitesiz şut üreten bir takım xG'sini şişirmiş olabilir.
Bir takım uzun süre xG'sinden fazla gol atıyorsa, ya çok iyi bitirici oyunculara sahiptir ya da şanslıdır. Sürekli xG'sinden az atıyorsa, tersi söz konusu olabilir. Genelde şans etkisinin zamanla ortalamaya döndüğü kabul edilir. Bu yüzden xG'si yüksek ama skor üretemeyen bir takım, ilerleyen maçlarda daha iyi sonuç alabilir; ancak bu kesin bir kural değildir.
Aynı şekilde sürekli xG'sinin üzerinde skor üreten bir takımın oranları, şansa bağlı bir performansı fiyatlıyor olabilir. Bu fark, değer bahsi arayanlar için bir ipucu verebilir ama güvence sunmaz.
Örnek olarak bir takımın son beş maçta toplam 9,0 xG ürettiğini ve 5 gol attığını düşünün. Fark -4,0'dır; takım şans ya da bitiricilik sorunu yaşıyor olabilir. Başka bir takım 5,0 xG'ye karşılık 9 gol attıysa fark +4,0'dır ve bu aşırı bitiricilik uzun süre sürmeyebilir. Oranlar yalnızca son sonuçlara bakılarak belirlenmişse gerçek gücü yansıtmayabilir. Yine de beş maç küçük bir örneklemdir; bu yüzden çıkarım bir hipotez olarak kalır.
xG verileri genel olarak spor istatistiği sunan çeşitli web siteleri ve analiz platformlarında yayımlanır. Hangisini kullanırsanız kullanın, aynı kaynaktan devam etmek önemlidir; çünkü farklı kaynaklardan gelen xG değerleri doğrudan kıyaslanamaz. Türkiye ligleriyle ilgili bahis yapısı için Süper Lig rehberimize bakabilirsiniz.
xG güçlü bir araçtır ama tek başına bir bahis kararı için yeterli değildir. Takımın kadrosu, motivasyonu, maç takvimi ve rakibin üslubu da önemlidir. Piyasa da xG verilerini bilir; yani xG'de görünen avantaj çoğu zaman oranlara yansımıştır. xG'yi yalnızca bir yön göstergesi olarak kullanın; oynadığınız tutarı kaybetmeyi göze alabileceğiniz düzeyde tutun.
Pratik bir yaklaşım olarak, bahis öncesinde iki takımın son 6-8 maçtaki ortalama xG ve xGA değerlerine bakıp skor sonuçlarıyla karşılaştırabilirsiniz. İki veri aynı yönü gösteriyorsa güven biraz artar; ters yöndeyse temkinli olun. Toplam gol piyasalarında da aynı yöntem geçerlidir: iki takımın xG toplamı yüksekse gol beklentisi artar, ama oran buna zaten yansımış olabilir.
Kısacası xG, skorun arkasındaki hikâyeyi anlamaya yarayan bir mercektir; ancak her zaman net görüntü vermez.
Küçük bir not: xG verisi de her maçın tamamını anlatmaz. 85. dakikada 0-3 geride olan takım riskli şutlar çeker, öndeki takım ise geri çekilir; bu şutların xG değerleri skoru etkilemeyen bir kalabalığa karışır. Maçı yorumlarken skorun hangi dakikalarda değiştiğine de bakın.
Hayır. xG, olması beklenen golü tahmin eder; gerçek skor sapabilir. Yüksek xG üreten bir takım da kaybedebilir, nitekim yukarıdaki örnek bunu gösteriyor.
xG, bir takımın şutlarından beklenen golü gösterir. xGA ise rakibin o takıma karşı çektiği şutlardan beklenen golü anlatır; yani savunma kalitesini ölçer.
xG yalnızca analizi destekler, kazanç sağlamaz. Bahis her zaman kayıp riski taşır; 18 yaşın altındaysanız oynamayın ve yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz tutarla oynayın.
2026 yılının en güncel, yatırımsız deneme bonusu veren sitelerin tam listesi